De echte labels

alone-1501946__180

Er moet me iets van het hart. Het heeft niet zozeer met autisme te maken, maar wel met ‘zorgenkinderen’ in de breedste zin van het woord. Vandaar dat ik mijn eigen platform even kaap om aandacht te vragen voor dit onderwerp.

Ik blijk een pestverleden verdrongen te hebben. Daarvoor ga ik op korte termijn een traumatherapie volgen. Ik ben op de lagere school een tijdlang geterroriseerd door een jongen uit de bovenbouw. De ‘held’ deed dat stiekem na schooltijd in het brandpoortje achter de school waar niemand het zag. Hij zette me klem tegen de muur, bedreigde me en hield brandende lucifers bij mijn gezicht. Ik dissocieerde van angst. Zoals het een introverte HSP betaamt hield ik alles binnen. Ik was een slecht meisje omdat ik deze situatie niet onder controle had. Niemand mocht het weten. En niemand kwam het ook te weten. Ik was iedere dag overgeleverd aan het lot of we elkaar tegenkwamen in de brandpoort totdat hij er mee ophield. Liet het sporen na? Niet zodanig zichtbaar in de klas dat er een probleem ontstond waar actie op ondernomen werd. Maar er stond wel steevast in elk rapport dat ik sociaal niet goed kon meekomen, niet spontaan of behulpzaam was en me niet gemakkelijk aansloot bij de groep.

Later, op de middelbare school werd ik vanaf dag één gepest door een groepje jongens uit mijn klas. Het gebeurde gewoon in de klas en zelden heeft een docent daar actie op ondernomen. Mijn ouders hebben bij iedere mentor geleurd die ik heb gehad. Nooit werd er echt iets gedaan. Ik ben deze dingen vergeten. Er zijn dingen gebeurd die ik gewoon niet meer weet. Mijn geheugen is ‘out’ gegaan. Ja, ik heb als volwassene nog altijd een pathologische angst voor pubers. Ik vind ze doodeng. Ik kan geen normaal contact leggen met mannen omdat ik in mijn puberteit jongens nooit heb leren kennen als ‘veilig’,  laat staan als ‘leuk en spannend’.  Ik heb een sterke imprint op ‘man = gevaarlijk’.  Deze overtuiging, die ongetwijfeld een oorsprong heeft in beide pestsituaties was zo volkomen onbewust dat ik pas zeer kort geleden me ervan bewust ben geworden dat die er was. Maar ik haalde goede cijfers en zat niet te klieren in de klas dus dan gaat het officieel goed met je.

Ik realiseerde me met een schok dat mijn leven hierdoor 20 jaar stil heeft gestaan op emotioneel vlak. Ik was emotioneel gesloten, kon me niet binden, had heftige intimititeitsproblemen in relaties. Ik heb dat lang op het autisme afgeschoven. Maar eigenlijk door puur toeval (als ik nooit een opmerking had gemaakt over het boek ‘De kracht van kwetsbaarheid’ van Brene Brown dat mijn zus op dat moment aan het lezen was, waren we het gesprek dat alles aan het rollen heeft gebracht nooit begonnen) ben ik herinnerd aan mijn verdrongen pestverleden en alles wat dat teweeg heeft gebracht. Dat er zoveel spanning in mijn lichaam ligt opgeslagen. Dat ik mezelf zo lang overal buiten heb geplaatst (fysiek aanwezig, mentaal op een andere planeet). Dat ik met een berg beperkende en onjuiste overtuigingen rondloop die mijn leven in een koers hebben gestuurd die niet had gehoeven. Om incidenten die ik nooit heb durven vertellen en waarvan ik later te horen kreeg dat je daar maar tegen moet kunnen, dat ik maar wat weerbaarder moest worden. En bedankt. Toen dat besef loskwam was dat best even pittig. Eindelijk kon ik rouwen om de dingen die er nooit zijn geweest.

En een belangrijke reden dat er nooit iets is gedaan is dat er pas in actie wordt gekomen als iemand duidelijke signalen afgeeft naar de buitenwereld. Als je in jezelf gaat snijden, als je een eetstoornis ontwikkelt, als je dwangmatig gedrag gaat vertonen, als je agressief wordt, dan wordt dat vervelend voor de omgeving en wordt er iets aan gedaan. Er zijn klinieken voor mensen die zichzelf snijden, psychoses hebben of aan een eetstoornis lijden. Maar niet voor teruggetrokken meisjes die dapper hun lot dragen en niets laten merken. Er wordt wel gezegd: ‘brave meisjes komen in de hemel, brutale overal’.  Externaliserende meisjes komen misschien nog in hulpverlening terecht. Maar brave meisjes komen helemaal nergens, ook niet in de hemel. Ja, in de put. Voor ‘meisje’ kun je uiteraard ook ‘jongetje’ invullen. Maar het signaal is dit: er is meer zorg voor psychische problematiek naarmate die zich meer in de buitenwereld afspeelt en dus lastiger is voor de omgeving. Als je een stoel door de klas smijt, kun je erop rekenen dat er sancties volgen. Als je in jezelf teruggetrokken zelfverwijten gaat zitten maken is de kans groot dat niemand daarop reageert. Je maakt immers geen problemen. De berg beperkende overtuigingen die je daaraan overhoudt, zijn misschien wel een veel echter label dan welk etiketje dan ook dat je van een psycholoog kunt krijgen. Het verdriet dat niet geuit wordt is vele malen erger dan het verdriet dat wel geuit wordt (onder iedere negatieve emotie, of die er nu uitkomt als boosheid, agressie, wantrouwen of wat dan ook, zit uiteindelijk altijd verdriet). Want het niet geuite verdriet kan ongestoord zijn verwoestende werk doen en mensen tekenen voor het leven of totdat ze zich ervan bewust worden en zichzelf gaan helen.

We hebben in deze maatschappij een opmerkelijke fixatie op externaliseren. Dat is de normale gang van zaken in onze beleving. Terwijl er toch ook een heleboel introverte mensen met een neiging tot internaliseren zijn. Die vinden we een beetje vreemd. Naar buiten gericht zijn is normaal. Alleen externaliserend probleemgedrag wordt doorgaans opgepikt. Geen nieuws is goed nieuws. Maar iedere introvert die ooit gepest is, weet wel beter. Geen nieuws zou in het geval van een introverte HSP alle alarmbellen moeten laten rinkelen bij de omgeving. In het verlengde daarvan hebben we ook de neiging om het internaliserende gedrag te gaan fixen. Iemand die gepest wordt, gaat op assertiviteitstraining. Dat is toch de wereld op zijn kop? Ben je al gepest, krijg je ook nog de boodschap mee dat het komt omdat jij iets niet goed doet. Jij bent te soft, dan roep je het over jezelf af. Jij mag weerbaarder worden. Pesters zijn blijkbaar normaal. Waarom hebben we eigenlijk geen vriendelijkheidscursus voor pesters? Het pestslachtoffer krijgt daarmee een stempel op een stempel. Er is veel wat ik me niet meer kan herinneren, maar ik weet nog goed dat ik me schaamde voor de wekelijkse gang naar de GGZ voor mijn assertiviteitstraining. Ik was een kneusje, en de goedbedoelde hulp versterkte dat gevoel alleen maar.

Mensen en kinderen in het bijzonder die niet mee kunnen worden daardoor getekend. Dat is misschien wel een veel echter label dan OCD, ADD, autisme, NLD of wat dan ook. Gedemotiveerd raken op school, gepest worden, onderuitgaan in studie of werk of hoe dan ook ‘het niet redden’ tekent en beschadigt mensen. Ik heb jaren rondgelopen met de gevolgen van dat pestverleden, hulp gezocht en geen moment de link daarmee gezien (ik was het immers vergeten).  En een officiële diagnose. Was is autisme en wat is trauma? Trauma wordt te makkelijk onder het tapijt geveegd. Ik zou een artikel kunnen wijden aan trauma op zich, maar weet dat de kracht van mensen niet zit in het kunnen afwenden van trauma maar in doorgaan mét trauma. We kunnen ontzettend ver komen met de vreselijkste trauma’s. Maar daar betalen we een prijs voor: de overtuigingen die we meedragen als gevolg van de gebeurtenissen die tot het trauma hebben geleid, kunnen ons leven vastzetten en vergiftigen. Erger dan een ‘stoornis’ doet.

1 thought on “De echte labels”

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *