Intelligentie versus IQ. ‘Diep denken’

universe-2742113__340

De manier waarop we tegen intelligentie aankijken is hoognodig aan revisie toe. We beschouwen intelligentie vaak als de mate waarin iemand in staat is op eerder opgedane kennis te reproduceren. Je krijgt stof onderwezen, moet dat in je hoofd stampen en later wordt dat overhoord. Wie dat goed kan, heeft de wind mee in onderwijsland. De werkelijkheid van intelligentie is echter veel geraffineerder dan dat.

Een van upsides van mijn autismediagnose is dat ik ook meteen werd gecategoriseerd als ‘intellectueel begaafd’.  Ik had dat echt niet zien aankomen. Ik beschouwde mezelf als een niet zo heel erg intelligent persoon. Ik kon weliswaar gemakkelijk leren en haalde hoge cijfers zonder er veel moeite voor te hoeven doen, maar ik kon die kennis niet gemakkelijk toepassen in het dagelijks leven. Er zat een enorme kloof tussen boekenkennis en de echte wereld. Ik had dat zelf heus wel door (zelfreflectie is o.a. een teken van hoge intelligentie) en vond mezelf daarom niet zo slim. Dom zelfs. Het label hoogbegaafd heeft echt even moeten landen. Pas later ging ik begrijpen waar die intelligentie dan uit bestond en wat ik doe wat andere mensen niet doen.

 

Diep denken

Hoog intelligente mensen vragen dóór. Ze nemen niet aan dát het zo is, ze willen weten waaróm het zo is. En dat doen ze erger naarmate een onderwerp abstracter is. Het lijkt wel of ze het gewoon niet kunnen hebben als ze niet precies weten hoe iets werkt.

 

Aangetrokken worden door poëzie

Hoogintelligente mensen denken niet alleen snel, ze denken ook in schoonheid. Ze kunnen niet zonder mooie dingen. Zonder kunst, proza, muziek, natuur en spiritualiteit zou het leven maar saai zijn. Schoonheid is een eerste levensbehoefte. Ze worden echt ongelukkig in een omgeving zonder schoonheid of met alleen maar oppervlakkige mensen.

composing-2391033__340

Multidimensionele denkprocessen

Ze denken niet lineair, ook niet associatief, al lijkt dat misschien wel zo. Een associatieve denker hopt van denksprong naar denksprong. Ze denken als het ware: ‘He, daar fluit een vogel. (*vogels leggen eieren*), hmmm ik heb trek in een eitje, maar de eieren zijn op (*naar de winkel*) oh ja, ik moet nieuwe schoenen gaan kopen (*stad*) dan kan ik ook meteen een ijsje eten (*terrasje*) (*vrienden*) oh ja ik zou nog met die en die afspreken (*contact*) ik zal eens huppeldepup appen (*appt*) en eindigt koffiedrinkend met een vriend terwijl een fluitende vogel de aanleiding was en heeft nog steeds geen schoenen. Een lineaire denker volgt gevolgtrekkingen (‘ik denk dus ik ben’. Als…dan…). Hoogintelligente mensen doen geen van beide. Ze benaderen denkprocessen multidimensioneel. Door zich erin te verdiepen bereiken ze een meta-overzicht terwijl ze van daaruit doorsteekjes kunnen maken naar andere onderwerpen. Het is deze eigenschap waardoor hoogintelligente mensen zo creatief met materie kunnen omgaan. Ze zien verbanden die anderen over het hoofd zien. Het kan daardoor heel moeilijk zijn om hun denksprongen te volgen.

 

Voortdurend aan het nadenken

Hun hersenen zijn een ideeënkanon dat voortdurend gedachten en mogelijkheden aan het afvuren is. Ze stellen voortdurend vragen, denken na over de aard van dingen en analyseren alles, werkelijk alles. Hierdoor zitten ze ook voortdurend in hun hoofd. Ze doen dat niet in de eerste plaats om uit hun lijf te vluchten (al kan dat natuurlijk wel). Ze doen het omdat de wereld in hun hoofd een universum op zichzelf is waarbij de realiteit van het dagelijks leven vergeleken wel heel saai en voorspelbaar is. Ze moeten ook bewust moeite doen om uit hun hoofd te komen.

wood-cube-473703__340

Serieus en feitelijk

Als er zoveel in je hoofd rondgaat, ben je gewoon niet geïnteresseerd in de nieuwste soap, DJ of celebrity. Je hebt letterlijk wel iets anders aan je hoofd. Hoogintelligente mensen zijn serieus. Maar daarom niet saai! Dat lijken ze misschien voor mensen die niet begrijpen waar ze zich allemaal mee bezig houden. Gedwongen worden zich bezig te houden met mainstream dingen, de laatste hype of andere oppervlakkigheid, alles wat de geest verdooft of afstompt is een kwelling.

 

…het kan dus ook niet simpel

Alles gaat met dezelfde complexiteit en overgave. Een hoogintelligent iemand vragen te versimpelen is net zoiets als een olifant vragen zijn slagtanden te laten vallen. Je vraagt iemand zijn identiteit los te laten. Ze zien nu eenmaal zoveel lagen en verbanden. Daar kunnen ze niet mee ophouden. En je vraagt ze bijna om in eigen vlees te snijden als ze onderdelen moeten weglaten omdat die door anderen niet begrepen worden.

 

Black-out

Ondanks al die processen raakt een hoogintelligent iemand wel eens de weg kwijt in zijn of haar hoofd. Om zichzelf te ontlasten ervaren ze geregeld blackouts waarbij alle gedachten ophouden en zelfs het bewustzijn even kan stoppen. Ze zitten dan even op een andere planeet. Gaat vanzelf over.

 

Hoge intelligentie en zelfbeeld

Hoogintelligente mensen hebben gek genoeg vaak een vrij laag zelfbeeld. Hoge intelligentie brengt namelijk een aantal uitdagingen met zich mee waar de meeste mensen nooit bij stilstaan. Doordat ze altijd door-denken en (te?) ingewikkeld denken, zijn veel dingen moeilijk omdat ze zo simpel zijn. Een simpele grap wordt niet begrepen, leerstof die hapklaar is wil niet landen.  Passend werk vinden kan lastig zijn omdat ze niet alleen goed kunnen studeren, maar ook de behoefte hebben om hun intense creativiteit te uiten en dat kan in veel hoogopgeleide banen paradoxaal genoeg lang niet altijd. Ik ken meerdere hoogintelligente mensen die intellectueel onder hun niveau werken en daar een modus in gevonden (ik ben er zelf één) terwijl ze hartstochtelijk bezig zijn met een uitlaatklep of passie. Ze kunnen in een reguliere baan hun intellectuele ei vaak niet kwijt waardoor ze met een eenvoudige baan de kost verdienen, of als ze wel een carrière opbouwen lopen ze daar dikwijls in vast.

Intelligentie als reddingsboei

Omdat ze situaties razendsnel doorgronden en alle informatie opslaan en daar de leermomenten uithalen kunnen hoogintelligente mensen een soort duizendpoot zijn die in alles goed zijn (het gemak waarmee ze dingen leren kan irritatie opwekken bij andere mensen). Hierdoor kan het dat hoogintelligente mensen met een disharmonisch intelligentieprofiel over de hele breedte toch mee kunnen komen omdat ze in de dingen waar ze het slechtst in zijn, toch nog steeds behoorlijk goed zijn.

 

‘Anders slim’

Hoogintelligente mensen hebben soms een ander soort intelligentie. Rationeel sterk scoren, de meest gebruikte definitie voor intelligentie in onze cultuur, is niet altijd hun sterkste kant waardoor hun intelligentie soms niet als zodanig wordt opgemerkt. Ze hebben vaak een gevoelig soort intelligentie dat zich lastig laat identificeren. Ze kunnen zich sterk richten op levensvragen (spirituele intelligentie). Ze kunnen een ongekend inzicht hebben in hoe dingen met elkaar samenwerken, op elkaar inwerken en oorzaak-gevolgverbanden vormen. Ik noem dat ‘ecologische intelligentie’.  Sommige mensen hebben een talent om zaken of mensen bij elkaar te brengen. Intelligentie kan ongekend kleurrijk zijn.

berries-1200533__340

Sociale uitdagingen

Het kan moeilijk zijn om te socializen met andere mensen omdat hoogintelligente mensen soms moeizaam kunnen schakelen naar de manier van denken van niet-hoogintelligente mensen. Hoogintellogente mensen zijn voor hun overleving aangewezen op hun eigen universum en de paar mensen met wie ze op dezelfde golflengte zitten. Ik geloof dat er een intelligentie-gerelateerde eenzaamheid bestaat doordat je gewoon te slim bent voor de overgrote meerderheid van de wereldbevolking- een omgekeerde verstandelijke beperking als het ware.

 

Bewaren

Bewaren

1 thought on “Intelligentie versus IQ. ‘Diep denken’”

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *