Veiligheid: een diepere vorm van acceptatie

fern-leaf-roll-nature-plant-natural-botanical

Er wordt nogal eens voorbijgegaan aan de intense behoefte van mensen met autisme aan veiligheid. Dan bedoel ik niet de veiligheid van geborgen opgroeien, hoewel dat natuurlijk ook belangrijk is. Het gaat om de veiligheid jezelf te mogen zijn. Veiligheid ligt in het verlengde van acceptatie, maar gaat een niveau dieper. Acceptatie kan vrij oppervlakkig zijn, al is het maar niet reageren op gedrag. Veiligheid is een diepgevoelde vorm van diepgaande acceptatie. Waar acceptatie nog een façade kan zijn, is veiligheid niet te faken. En mensen met autisme voelen feilloos of ze veilig zijn of niet.

Voel je je veilig om:

Op jouw manier je spanning kwijt te raken?

Vragen te stellen over dingen die voor anderen vanzelfsprekend zijn?

Soms last van selectief mutisme te hebben?

Ergens gewoon niet te aarden? (in de betekenis van: op je plek zijn?)

Je af te sluiten voor iemand die niet oké voelt?

Je hart uit te storten bij iemand die wel oké voelt?

Je kwetsbaar op te stellen bij die persoon?

Contact even te mijden in de wetenschap dat het niet persoonlijk wordt opgevat?

Dingen gewoon anders te doen in de wetenschap dat je daardoor niet buitengesloten raakt?

Je in een relatie even terug te trekken?

Dingen minder goed te kunnen zonder dat je daarop wordt afgerekend?

Je leefstijl aan te passen op jouw levenstempo zonder dat mensen denken dat je ´lui´ bent?

Begrijp je de dimensie die veiligheid aan acceptatie geeft? De collega of leerkracht die (in zijn optiek) die idioot maar laat stimmen biedt acceptatie maar geen veiligheid. De collega die de deur zachtjes sluit als hij ziet dat je in je luchtbel zit, biedt acceptatie én veiligheid. Veiligheid heeft te maken met kwetsbaarheid. Als we ons onveilig voelen, durven we ons niet meer kwetsbaar op te stellen, waardoor we verharden. Veiligheid maakt mensen opener. Kwetsbaarheid vraagt moed. Zowel om kwetsbaarheid te geven als om het te ontvangen. Hoeveel mensen kunnen er goed mee overweg dat iemand helemaal zichzelf is? En je kunt je wel heel dapper kwetsbaar opstellen (en feitelijk om veiligheid vrágen), maar als je daar in gekwetst wordt, houd je er op een gegeven moment toch mee op.

hand-447040__340

Je kunt op verschillende manieren waarnemen dat je niet veilig bent.

Het is heel normaal dat we onszelf beschermen wanneer we ons niet veilig voelen. En naarmate mensen sensitiever zijn, voelen ze zich sneller onveilig en zullen ze zichzelf sneller beschermen. Het kost echter wat zelfinzicht om te beseffen dat je jezelf aan het beschermen bent door een gebrek aan veiligheid. Door dissociatie kan je gevoel niet veilig te zijn niet opgemerkt worden. Je moet dan ‘herleiden’ aan de hand van andere signalen dat je je niet oké voelt (en dus gedissocieerd moet zijn). Ook het intrekken van je voelsprieten (en je vermogen tot communiceren) is een mildere vorm om te uiten dat je je niet comfortabel voelt. Spiegelgedrag is een andere manier van mensen met autisme om hun gebrek aan comfort te laten blijken, en niet de meest gewaardeerde….

 

Dissociatie

Als je gedissocieerd bent, is er sprake van een traumatiserende gebeurtenis van welke gradatie dan ook. Je wezen wordt zo geschonden dat je onwillekeurig de keuze maakt om ‘hier niet meer te zijn’. Je trekt je terug in jezelf. Je omgeving niet meer zien of horen, je eigen emoties niet meer waarnemen, je op astraal/energetisch niveau volledig afsluiten voor de ander. En dat is zo voelbaar dat zelfs de grootse botterik nog voelt dat er geen contact meer is.

Kun je weg? Wegwezen. Je bent altijd de baas over je eigen persoon, je hoeft je niet eens te verontschuldigen of af te melden. Je bent niemand iets verschuldigd en je hoeft het niet te ondergaan. Dissociatie vindt nogal eens plaats in de relationele of seksuele sfeer. Ik herhaal: je hoeft niets en mag altijd weg. Altijd.

Kun je niet weg? Soms zit je op je werk, in een bespreking, in het openbaar vervoer of waar dan ook. Dan zul je het even moeten uitzitten. Bescherm jezelf (lees ‘Energiemanagement’).  http://www.autismeholistischbekijken.nl/energiemanagement/ Soms is het niet anders.

Zoek altijd een vorm van emotionele zorg nadat je een dissociatie hebt gemaakt, al realiseer je je achteraf pas dat het gebeurde. Het slaat zich op je in je lichaam. De beste remedie tegen trauma, hoe groot of hoe klein het ook was, is het alsnog ontvangen van de reactie die op dat moment het beste was geweest. Praat erover met iemand die je kunt vertrouwen. ´je ei kwijt´ doet wonderen. Zoek een knuffel, cocoon jezelf met een bad, een extra aurareiniging of wat je ook maar fijn vind. Zorg voor jezelf. Als je niemand anders hebt die het voor je doet, zul je jezelf die veiligheid moeten bieden. Het is niet ideaal, maar het kan wel. Je kunt er ook mee in meditatie gaan zitten waardoor je de emotie van dat moment alsnog kunt doorvoelen en loslaten. Het is belangrijk dat dat gebeurt, anders blijft het zitten en speelt het later alsnog op. Het is niet erg als het wat later gebeurt, maar geef er aandacht aan.

garden-2461235__340

Voelsprieten intrekken

Is milder dan dissociëren. Als je je voelsprieten intrekt, besluit je dat je het niet wilt waarnemen. Het is vervelend, maar niet traumatisch. Als je je voelsprieten hebt ingetrokken, kun je niet afgestemd meer communiceren. Je neemt de fijne reacties immers niet meer waar. Het lijkt soms alsof de ´voelsprieten ingetrokken/stand´ de normale manier van zijn voor mensen met autisme is. Het betekent dat ze voortdurend overweldigd worden. Iemand met autisme die sensorisch overbelast is, zal ook in een veilige omgeving nog niet meteen zijn of haar voelsprieten uitrollen. Daar is tijd en vertrouwen voor nodig. Heb je ooit gemerkt dat jij of je kind bijvoorbeeld op vakantie veel ontspannener en communicatiever is? Je bent in een setting waar de voelsprieten uit kunnen.

Je zult niet altijd je voelsprieten uit kunnen hebben, maar probeer jezelf eigen te maken dat je het in ieder geval thuis wel doet. En ook een veilig thuis is niet voor iedereen vanzelfsprekend. Wat ik bedoel is: wees je ervan bewust dat je meerdere modussen hebt om te communiceren afhankelijk van je mate van comfort en dat die die je het meest gebruikt, niet jouw persoon bepaalt.

 

Spiegelen

Ehhh… wat zal ik zeggen. Waar je mee omgaat, daar raak je mee besmet? Herken je het volgende: je zit op een feestje vol met vreselijk oppervlakkige feestbeesten en je kunt opeens geen normale zin meer zeggen? Je stoot je glas om, struikelt nog even over je eigen benen of die van iemand anders,  en pakt de verkeerde tas? Jij of je kind maakt ongepaste opmerkingen in het gezelschap van iemand waar het totaal niet mee klikt? Je kunt helemaal niets meer uitbrengen? (selectief mutisme) Je maakt politiek incorrecte opmerkingen waar je dat normaal niet zo snel doet? Er gebeuren dingen waarmee je geen beste beurt maakt bij je gezelschap. Je laat een kant van jezelf zien die ongemakkelijk is. Maar je voelt je ook ongemakkelijk. Je spiegelt het effect van je omgeving op jou in je gedrag.

Het is voor de hand liggend om dit gedrag persoonlijk te nemen. ´Ik ben zo´n sukkel!´.  Het ligt vaak aan de basis van een negatief zelfbeeld omdat we niet begrijpen wat er gebeurt. Maar gevoelige mensen kunnen zich niet comfi gedragen in een omgeving waarin ze zich niet comfi voelen. Zie het als een signaal dat je daar weg moet, niet als een oordeel over jezelf. En als mensen besluiten dat ze je een loser vinden: je was er toch niet gelukkig van geworden dus het is niet zo erg. Je niets aantrekken van de mening van mensen die je niets te bieden hebben is het meest wijze wat je voor jezelf kunt doen.

 

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *